تالاب انزلی همچنان و مداوم زیر تیغ پساب ها

تالاب انزلی با وسعت حدود ۲۰۰ میلیون متر مربع و حجم آب بیش از ۳۰۰ میلیون متر مکعب، زیستگاه انواع پرندگان مهاجر، ماهیان و گونه‌های گیاهی بومی است و نقش مهمی در تعادل آب و هوا و اقتصاد محلی گیلان دارد. در گذشته، این تالاب به‌عنوان مقصدی گردشگرپذیر و منبع مهم صید ماهی، نقش کلیدی در اقتصاد و فرهنگ منطقه داشته است و با این حال، افزایش جمعیت شهری، توسعه صنایع و ورود فاضلاب‌های شهری و صنعتی موجب کاهش کیفیت آب و ایجاد مشکلات زیست‌محیطی شده است.

کارشناسان بر این باورند که بدون مدیریت جامع و اقدامات فوری، تالاب در معرض تخریب شدید قرار می‌گیرد و بسیاری از گونه‌های بومی و مهاجر قادر به ادامه حیات نخواهند بود. همچنین ورود پسماند و شیرابه‌های صنعتی و کشاورزی، تهدیدی جدی برای منابع آب و امنیت غذایی منطقه به شمار می‌رود.

فرهاد حسینی طایفه، مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان، ذر گفت و گو با فارس، با اشاره به وضعیت کنونی تالاب انزلی، اظهار کرد: با وجود بارش‌های اخیر، تالاب هنوز با مشکلات جدی روبروست و کاهش تراز دریای خزر موجب شده تالاب در ارتفاع بالاتری نسبت به دریا قرار گیرد و جریان طبیعی آب به دریا مختل شود.

به گفته وی، ورود پسماندها و پساب‌های شهری و صنعتی، به ویژه از شهر رشت و اطراف آن، کیفیت آب تالاب را به شدت تحت تأثیر قرار داده و اگر مدیریت آب و کنترل پساب‌ها به درستی انجام نشود، بقای تالاب و اکوسیستم آن به خطر می‌افتد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان همچنین توضیح داد که مدیریت جامع پسماند، تفکیک زباله از مبدا و فرهنگ‌سازی در کاهش تولید پسماند، از اقدامات ضروری برای حفظ تالاب است و گفت: برای حفظ اکوسیستم تالاب باید حجم آب اضافه و سرریز تالاب به شکل کنترل شده خارج شود تا تالاب پویایی خود را حفظ کند.

حسینی بیان کرد که محیط بانان و گروه‌های مردم‌نهاد محیط زیست نیز نقش بسیار مهمی در حفاظت از تالاب دارند و باید از تلاش‌های آنان حمایت شود تا اقدامات نظارتی و حفاظتی اثرگذار باشد.

تالاب انزلی نه تنها یک اکوسیستم حیاتی است، بلکه برای گردشگری و اقتصاد محلی اهمیت مستقیم دارد و باید با برنامه‌ریزی دقیق و اقدامات فوری، شرایط پایدار برای حفظ آن ایجاد شود.

ورود غیرکنترل‌شده پساب‌ها و شیرابه‌ها، اصلی‌ترین تهدید برای تالاب انزلی است و مدیریت یکپارچه و هماهنگ بین نهادهای دولتی، مدیریت شهری و تشکل‌های مردمی ضروری است.

فرهنگ‌سازی و آموزش جامعه برای کاهش تولید پسماند و تفکیک زباله، نقش مستقیم در حفاظت تالاب دارد و تالاب انزلی با حفظ اکوسیستم خود، هم امنیت غذایی منطقه و هم ظرفیت گردشگری و اقتصادی گیلان را تضمین می‌کند.

تالاب انزلی که در فهرست تالاب‌های بین‌المللی رامسر ثبت شده و زیستگاه پرندگان مهاجر و گونه‌های ارزشمند آبزی است، سال‌هاست زیر فشار ورود آلودگی صنعتی قرار دارد. کاهش سطح آب خزر اکنون این فشار را مضاعف کرده و خطر خشکی و از دست رفتن کارکردهای اکولوژیک تالاب را افزایش داده است.